Volksmuziekgezelschap ‘Met Zak en As’ vrolijkt een druilerige herfstdag op in het Archeon. Van rechts naar links Inge Zwaal, Gilbert Hoek van Dijke, Ruud van Dijk, Ed van Weerd en Geert van der Woude. Geheel links versterkt Bert Lotz van Madlot de gelederen.

Volksmuziek – Van alle mensen, van alle tijden

Volksmuziek is muziek, die generaties lang van vader op zoon, van moeder op dochter, op familie- en dorpsfeesten al zingende en spelende is doorgegeven. Vaak is het dansmuziek, of zijn het liederen en ballades. Melodiën, ooit bedacht door mensen uit het  volk, die het notenschrift niet meester waren. Maar deze ‘volkscomponisten’ voelden wel degelijk hoe ze mensen konden amuseren, boeien, of ontroeren.

Een ieder die deze muziek doorgaf, drukte er weer zijn eigen persoonlijk stempel op, zodat er op deze uitwaaierende deunen veel variaties kwamen. Deze muziek en de vertolking ervan kunnen in de loop der tijd allerlei veranderingen ondergaan, want volksmuziek staat voortdurend open voor andere culturen: kijk maar naar de namen van de vele 'westersen' dansen, waarvan de oorsprong vaak ver weg moet hebben gelegen: de polka en de polonaise (uit Polen), de mazurka (uit Mazurië), de schots (Schotland) en de Allemande (Duitsland).

Met name de zigeuners – de volksmuzikanten bij uitstek – zogen als een spons de hun omringende muziek op en gaven er hun eigen ‘swing’ aan. Luister maar eens naar de ‘gitanos’ van het Spaanse Sacromonte (de flamenco, met invloeden uit India, Arabië, later zelfs Latijns Amerika) en Django Reinhardt (zigeunerjazz).

Toen de grammofoon en de radio aan hun opmars begonnen kwam de klad in deze traditie. Maar in de jaren ’60 en ’70 kwam de belangstelling weer helemaal terug. Toen werd ook het woord ‘folk’ uitgevonden; progressieve muziek die vaak teruggreep op oude traditionals. De herontdekking ging gepaard met de heropleving van instrumenten, die alleen bekend waren als museumstuk, zoals de vlier, de doedelzak en de draailier. Meer over deze bourdoninstrumenten vindt u bij de Stichting Draailier en Doedelzak.

Deze nieuwe lichting volksmuzikanten heeft de blik vaak tot ver over de langsgrenzen geopend: Jiddische, Turkse, Arabische en Afrikaanse muziek staan volop in de belangstelling. En zo loopt de volksmuziek – eigenlijk niets anders dan muziek die voortkomt uit overlevering – naadloos over in de wereldmuziek – muziek die niet alleen de westerse volksmuziek behelst, maar ook alle niet-westerse. Meer over deze muziekbehoefening vind u op onze Folkwijzer.

De westerse volksmuziek vind dus in een kleine, maar zeer actieve kring veel liefhebbers. Het gezellige en ongecompliceerde musiceren blijft een schare getrouwen trekken.
Mark Söhngen, accordeonist en harmonicaspeler met een zeer uitgebreid repertoire en ook heel bekend vanwegde de Cajunformatie ‘Captain Gumbo’ over dit enthousiasme: “We geven schoolconcerten. Twee, drie dagen in de week. We laten die kinderen meezingen en -spelen, we hebben achtergronddoeken en verkleedpartijen en zo. Fantastisch. Komen we in een school met nogal wat Marokkaanse kleuters. Die spreken nog geen woord Nederlands. Zegt de juf na afloop stomverbaasd: ‘Dat manneke zit al twee maanden in de klas. Die heeft nog geen mond opengedaan. En nou staat-ie mee te zingen!’.”
Muziek heeft iets. Hij: “Ik speel ook wel eens voor demente bejaarden. Fluistert zp’n vrouwke tegen mij: ‘Piet Hein’. Ik speel Piet Hein en zij staat op en zingt Piet Hein. Staat dat personeel elkaar aan te stoten. Zeggen ze nadien: die vrouw heeft elf jaar lang niks gezegd. Kippevel. Nou nog.” (Lees hier het artikel in het Eindhovens Dagblad).

Mark Söhngen tenmidden van zijn medebandleden van Captain Gumbo
Mark Söhngen tenmidden van zijn medebandleden van Captain Gumbo. ... “Kippevel. Nou nog.” ...

Bert Lotz, doedelzakspeler en lid van de folkformatie Madlot uit Wageningen verwoordde het zo in een interview met het Gelders Dagblad: "Dit soort muziek is leuk om te spelen, omdat het zo vrij is. Bij klassieke muziek moet je elke nooit heel precies worden gespeeld. Dat is bij onze muziek wel anders. Hier ben je vrij en kun je eigenlijk bijna geen fouten maken."
"Met volksmuziek kun je veel aan de sfeer bijdragen; het komt geregeld voor dat we op een feest spelen en een oma naar ons toe komt, die zegt: 'Ik had nooit gedacht dat ik nog eens met mijn kleinzoon zou dansen'. Daar doen we het eigenlijk voor."

Toch blijft de volksmuziek kwetsbaar. Electronisch versterkte muziek, de CD-versterker die met een handomdraai de ruimte kan vullen, de disco- en uitgaanscultuur kunnen de volksmuziek, die haar charme juist ontleend aan een zekere bescheidenheid en het kleinschalige en onversterkte karakter, makkelijk overheersen.

De Stichting Volksmuziek Nederland, opgericht door enthousiaste muzikanten, zet zich daarom op vele manieren voor de volksmuziek in, opdat dat deze vele, prachtige traditionele melodiën en dansen blijven voortleven.



  • Warning: file_exists() [function.file-exists]: open_basedir restriction in effect. File(/home/vhosts/volksmuziek.nl/httpdocs/informatie/svnactief/../../../navigatierechts.php) is not within the allowed path(s): (/home/vhosts/volksmuziek.nl/httpdocs:/tmp:/home/vhosts/volksmuziek.nl/!phpublisher:/home/vhosts/volksmuziek.nl/!data) in /home/vhosts/volksmuziek.nl/!phpublisher/!linken.php on line 56

    Warning: file_exists() [function.file-exists]: open_basedir restriction in effect. File(/home/vhosts/volksmuziek.nl/httpdocs/informatie/svnactief/../../../../navigatierechts.php) is not within the allowed path(s): (/home/vhosts/volksmuziek.nl/httpdocs:/tmp:/home/vhosts/volksmuziek.nl/!phpublisher:/home/vhosts/volksmuziek.nl/!data) in /home/vhosts/volksmuziek.nl/!phpublisher/!linken.php on line 56

    Warning: file_exists() [function.file-exists]: open_basedir restriction in effect. File(/home/vhosts/volksmuziek.nl/httpdocs/informatie/svnactief/../../../../../navigatierechts.php) is not within the allowed path(s): (/home/vhosts/volksmuziek.nl/httpdocs:/tmp:/home/vhosts/volksmuziek.nl/!phpublisher:/home/vhosts/volksmuziek.nl/!data) in /home/vhosts/volksmuziek.nl/!phpublisher/!linken.php on line 56

    Warning: file_exists() [function.file-exists]: open_basedir restriction in effect. File(/home/vhosts/volksmuziek.nl/httpdocs/informatie/svnactief/../../../../../../navigatierechts.php) is not within the allowed path(s): (/home/vhosts/volksmuziek.nl/httpdocs:/tmp:/home/vhosts/volksmuziek.nl/!phpublisher:/home/vhosts/volksmuziek.nl/!data) in /home/vhosts/volksmuziek.nl/!phpublisher/!linken.php on line 56

    Warning: file_exists() [function.file-exists]: open_basedir restriction in effect. File(/home/vhosts/volksmuziek.nl/httpdocs/informatie/svnactief/../../../../../../../navigatierechts.php) is not within the allowed path(s): (/home/vhosts/volksmuziek.nl/httpdocs:/tmp:/home/vhosts/volksmuziek.nl/!phpublisher:/home/vhosts/volksmuziek.nl/!data) in /home/vhosts/volksmuziek.nl/!phpublisher/!linken.php on line 56

    Warning: file_exists() [function.file-exists]: open_basedir restriction in effect. File(/home/vhosts/volksmuziek.nl/httpdocs/informatie/svnactief/../../../../../../../../navigatierechts.php) is not within the allowed path(s): (/home/vhosts/volksmuziek.nl/httpdocs:/tmp:/home/vhosts/volksmuziek.nl/!phpublisher:/home/vhosts/volksmuziek.nl/!data) in /home/vhosts/volksmuziek.nl/!phpublisher/!linken.php on line 56

    Warning: file_exists() [function.file-exists]: open_basedir restriction in effect. File(/home/vhosts/volksmuziek.nl/httpdocs/informatie/svnactief/../../../../../../../../../navigatierechts.php) is not within the allowed path(s): (/home/vhosts/volksmuziek.nl/httpdocs:/tmp:/home/vhosts/volksmuziek.nl/!phpublisher:/home/vhosts/volksmuziek.nl/!data) in /home/vhosts/volksmuziek.nl/!phpublisher/!linken.php on line 56
    onClick="FrameUpdate('/informatie/svnactief/!php.php','/informatie/svnactief/../../../../../../../../../../navigatierechts.php'); return false;">De activiteiten van de Stichting Volksmuziek Nederland