HomeBoekenCD
Inleiding





CD

De Manuscripten

Oude muziekboeken.

In Nederland zijn een aantal oude muziekboeken en -handschriften bewaard gebleven, waaruit door hedendaagse (folk)muzikanten nog altijd kan worden geput. Nog niet zo lang geleden was de verzameling - Oude en Nieuwe Hollantse Boerenlieties en Contrdansen - (1700 - 1716) de enige heruitgegeven bundel. In 1972 zag die door middel van een facsimile-uitgave het licht. Toen uitgeverij Knuf in de jaren '90 werd opgedoekt, kwamen de restanten bij De Slegte terecht, en sindsdien is het boek een collector's item geworden. Alle andere muziek, van de 16e tot en met de 19e eeuw lag veilig opgeborgen in archieven en bibliotheken, alleen specialisten zoals de groep Twee violen en een bas wisten er zo nu en dan iets mee te doen.

 

In 1978 schreef Joan Rimmer een uitgebreide verhandeling over twee speelmans-manuscripten, die van Visser en Kiers, waarin zij voornamelijk zocht naar overeenkomsten in de Engelse en Schotse muziek, die veelvuldig voorhanden bleken. In haar boekje stonden kleine kopieën van de oorspronkelijke handschriften afgedrukt.

 

In 1983 zorgden Judica Lookman en Bert Lotz voor de heruitgave van het vioolboek van Visser (ca 1817 - 1821) via uitgeverij 11&30, die gelieerd was aan de Stichting Volksmuziek Nederland en aan het tijdschrift JanViool.

 

Geruime tijd later werden andere handschriften ontsloten, zoals dat van Beukema (ca 1840), in 1992 herontdekt door Flip Rodenburg van de groep Törf en het Musijckboek van J. Hanekuijk (1703), door Jos Koning geredigeerd in 1999. In datzelfde jaar verscheen een harmonikabewerking van het handschrift van Kiers door Anneke Goudkuil en in 2003 zorgde Cor van Sliedregt voor een heruitgave van de bundel "Hollansche Schouburgh", waarna nog in 2006 voor de SVN het muziekboek van Carel en Willem Balmer (1801) door Jos Koning werd uitgeplozen.

 

Heel veel andere boeken en manuscripten zijn nog altijd alleen via bibliothecarissen te raadplegen. Zo bezit de Toonkunst Bibliotheek een verzameling 18e eeuwse handschriften en ontving het Nederlands Muziek Instituut onlangs een legaat van 35 speelmansboeken uit de periode 1700 - 1900 uit de verzameling van Chr. Vlam. In diverse uitgaven zijn handschriften gesignaleerd, zoals dat van K.J. Sikkema (ca 1850) en van Jan Klok, speelman te Andijk (1890). Uit Maastricht komt het manuscript van Van Pelt (rond 1800). Zo nu en dan is er al uit gespeeld, maar verdere ontsluiting moet nog plaatsvinden.

 

Stichting Volksmuziek Nederland is intussen verantwoordelijk voor de heruitgave van vier manuscripten. Dat van Hanekuijk verscheen in 1999, dat van Balmer in 2006. In 2007 is de derde druk van het vioolboek van Visser van de pers gekomen alsmede een integrale uitgave van Kiers.

Alle boeken bevatten een uitgebreide inleiding met biografische en muzikale achtergrondgegevens. Op deze site vind je per boek hiervan een korte samenvatting.